PL/EN


Świętujmy Europejski Dzień Fundacji!

[01.10.2015 r.] 

1 października po raz trzeci obchodzimy Europejski Dzień Fundacji, który jest okazją do lepszego poznania fundacji i ich działań dla społeczeństwa. W Polsce to święto szczególne, bo to w naszym kraju mamy właśnie fundacyjny boom!

Liczba fundacji w Polsce dynamicznie rośnie
W całej Europie jest ponad 140 tysięcy fundacji, które rocznie na rzecz pożytku publicznego przekazują  55 miliardów Euro. Obecnie w Polsce jest zarejestrowanych ponad 18 tysięcy fundacji. Z roku na rok powstaje ich coraz więcej - w roku 2005 zarejestrowano 729 fundacji, a w 2014 niemal trzy razy więcej - 2142. Pod względem liczby fundacji zajmujemy drugie miejsce (zaraz za Niemcami) wśród 19 krajów
Fundacja to narzędzie filantropii, świadomej i zaplanowanej, które pozwala ludziom realizować potrzebę działania na rzecz innych i zmieniania świata na lepsze. Fundacje w Polsce najczęściej zajmują się kulturą   i sztuką (dla 27% to najważniejszy obszar aktywności), edukacją i wychowaniem (23%), usługami socjalnymi oraz pomocą społeczną i ratownictwem (13%), ochroną zdrowia (10%) i ekologią (5%).

Fundacje to wolontariat i nowe miejsca pracy
Aktywność fundacji jest możliwa dzięki społecznej pracy wielu osób. Zaangażowanie wolontariuszy w polskich fundacjach w ciągu roku szacować można na ponad 1.000.000 dni pracy. Dbając o stabilność    i profesjonalizm swoich działań już 60% polskich fundacji zatrudnia też płatnych pracowników – na stałe lub sporadycznie. W niemal co trzeciej fundacji przynajmniej jedna osoba pracuje na umowę o pracę. Gdyby wielkość zatrudnienia w fundacjach przeliczyć na pełne etaty, to liczba miejsc pracy w ciągu roku wynosiłaby 29.000 etatów (w rzeczywistości w fundacjach pracuje więcej osób, jednak w niepełnym wymiarze pracy).

Czym różnią się polskie i inne europejskie fundacje?
Wszystkie działające w Polsce fundacje powstają dla realizacji społecznie i gospodarczo użytecznych celów, co nie jest czymś oczywistym w innych krajach europejskich. Np. w Niemczech mamy fundacje prywatne, których celem może być wsparcie jednej rodziny.
Tak jak w całej Europie do założenia fundacji w Polsce konieczny jest fundator, który oprócz określenia celów działania fundacji, przekazuje też majątek na realizację wyznaczonego celu. Różnica polega na tym, że  w Polsce kwota ta może być bardzo niska. Stąd między innymi taka popularność fundacji wśród Polaków, którzy chcą działać na rzecz innych. Przy niewielkim majątku polskie fundacje w większości muszą jednak zdobywać pieniądze z zewnętrznych źródeł (publicznych lub prywatnych). Zaś w krajach      o długiej i nieprzerwanej tradycji filantropii takich jak Niemcy, Francja czy Wielka Brytania, fundacje dysponują kapitałem przeznaczonym na długofalowe działania społecznie użyteczne. Może jednak z czasem i w Polsce sytuacja fundacji się zmieni. Forum Darczyńców pracuje nad budowaniem w Polsce stabilnych fundacji grantodawczych, które w sposób strategiczny inwestują swoje środki w ważne kwestie społeczne, również we współpracy z innymi organizacjami. W gronie Forum jest już 26 takich organizacji, w tym zasłużeni grantodawcy, działający od lat 90. jak Fundacja im. Stefana Batorego oraz nowe fundacje, powoływane często przez biznes. „Dziś coraz więcej firm decyduje się na założenie swojej fundacji, aby efektywniej zorganizować działania biznesu na rzecz społeczeństwa – mówi Magdalena Pękacka, Dyrektorka Forum Darczyńców. -  Znamy już 176 takich fundacji. W tym roku Forum Darczyńców wspólnie z fundacjami korporacyjnymi ogłosiło standardy ich działania. Standardy te mówią o tym, jak mądrze i partnersko działać na rzecz społeczeństwa, efektywnie wykorzystując środki otrzymane od fundatora.”

Polacy ufają fundacjom
„Większość Polaków ma małą wiedzę o organizacjach pozarządowych i ich działaniach. – zauważa badaczka III sektora, Marta Gumkowska ze Stowarzyszenia Klon/Jawor. – Jednak mimo słabej rozpoznawalności organizacje cieszą się dużym zaufaniem Polaków – fundacjom ufa 56%, a stowarzyszeniom 50%. Osoby, które miały bezpośredni kontakt z organizacjami, ufają im jeszcze częściej (w 73% przypadków). Dla porównania kościół cieszy się zaufaniem 53% społeczeństwa, samorządom     ufa 44%, a rządowi – 22%. Można powiedzieć, że dzięki organizacjom pozarządowym rośnie w polskim życiu publicznym poziom zaufania, którego na co dzień brakuje, a które jest bardzo potrzebne – ono sprzyja współdziałaniu i tworzeniu kapitału społecznego.”



Więcej o działaniach fundacji i stowarzyszeń w Polsce w portalu ngo.pl.
Przedstawione dane pochodzą z Krajowego Rejestru Sądowego oraz badań „Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Polsce 2012” oraz „Wizerunek organizacji pozarządowych 2014” Stowarzyszenia Klon/Jawor, badania Głównego Urzędu Statystycznego (SOF-1 2012) i danych zbieranych przez Donors and Foundations Networks in Europe (DAFNE).